" زن و ادبیات "

                                                                                                                بهاره بشارتی

گزینش و ترجمه : منیژه نجم عراقی ،مرسده صالح پور ، نسترن  موسوی

نشر چشمه       چاپ دوم ، سال 1385 ،          450 صفحه          قیمت : 40،000  ریال

بخشی از سلسله پژوهش های نظری درباره ی مسایل زنانی است که می نویسند و شامل مقالاتی است که هر کدام به بخشی از این موضوع می پردازند، نگاه نویسندگان  این مقالات عموماً فمینیستی  اما در مجموع غیر جانبدارانه است. کتاب در سه بخش تنظیم شده است: بخش اول، "کلیات"، شامل شش مقاله است که در نگاهی کلی سه مقاله اول به بررسی شرایط اجتماعی و بیرونی زنان می پردازند و بسترهایی را  بررسی می کنند  که برای فعالیت حرفه ای مورد نیازند و تا کنون توسط قرار دادهای اجتماعی، شرایط بیولوژیکی و ... از زنان دریغ شده اند و یا نادیده گرفته شدن توسط مردان بر آنان اعمال کرده است . در سه مقاله دوم، در ادامه ی مسیر مقالات اول، بررسی ها  بر خود زنان متمرکز می شود : زنان خانه داری که خلاقانه زیسته اند، روش های زنان برای ارایه ی  اندیشه های خود و پاکسازی آن  از اسلوب های مردانه و قراردادی و یا برخورد زنانه  با سوژه های خود و خالی کردن این عرصه از تقابل با دنیای مردانه و آفریدن ما به ازا های آن، و همچنین اشاره ی مختصری به نقش زنان در ایجاد شرایطی که بر آنان در طول تاریخ مرد سالارانه  اعمال شده است .

بخش دوم کتاب شامل  چهار مقاله در نقد آثار زنان است که نکته بارز آن تمایز  این آثار  و تعلق  هر کدام  به بخشی متفاوت از آثار آنان ـ از لحاظ  زمان و دید گاه ـ می باشد.

" فرهنگ  اصطلاحات  و نام ها " نیز  در بخش  سوم  کتاب  گنجانده  شده است  که بسیار  جامع و راهگشاست. در یک نگاه کلی و با توجه به تنوع و چینش مقالات، مطالب به تدریج از بررسی مسایل تاریخی و گذشته ی زنان و شرایط و امکانات بیرونی آنها  فراتر رفته و بر اندیشه و منشی که زنان باید در خود جستجو کنند متمرکز می شود و می توان گفت (البته نه در تمامی موارد) در این مقالات به دلیل  تازگی نسبی آنان اثری از خشم و طغیان دیده نمی شود. این کتاب نگاهی چند جانبه از دنیای زنان ارایه می کند و سیر تحول این دیدگاه ها را به خوبی نشان می دهد. در مقالات اول با گذشته ی زنان نویسنده و بررسی محدودیت ها وشرایط   بیولوژیکی و اجتماعی  و نقشی که مادر  و همسر بودن زنان در مسیر فعالیت های حرفه ای آنان ایفا می کند، مواجهیم و همچنین با سنگ اندازی ها و به رسمیت شناخته نشدن توسط مردان و موانعی که  قواعد و قرار دادهای اجتماعی وضع شده توسط مردم ایجاد شده، آشنا می شویم .

در ادامه ی مقالات، بحث بر سر موانعی است که خود زنان در تفکر خود باید از آن عبور کنند و از امکانات  با لقوه ی خود  بهره گیرند؛ اندیشه ای که در تقابل با دنیای مردانه نبوده و در نتیجه دارای تاریخ مصرف و  نیز در پی اثبات با ابزار نفی نیست، به خودی خود  حضور دارد و ذات دنیای زنانه است. در آخر، این کتاب بر گوشه ای از این مسایل  تمرکز  نمی کند و از هر رویکردی شمه ای بازگو  می کند، در نتیجه افق وسیعی در  برابر  ما  می گشاید و با  طرح سوالات بیشتر، ما را چشم  به راه  ادامه ی اینگونه پژوهش ها  می سازد.